Trong nhiều năm qua, ngành bán dẫn của Mỹ dần mất đi vị thế sản xuất khi phần lớn năng lực fabrication dịch chuyển sang châu Á. Tuy nhiên, khoản đầu tư khổng lồ từ TSMC đang cho thấy một nỗ lực rõ ràng nhằm đảo ngược xu hướng đó. Đây không chỉ là một dự án xây nhà máy đơn thuần, mà là một chiến lược tái thiết toàn bộ năng lực sản xuất chip tiên tiến ngay trên đất Mỹ với quy mô lớn nhất trong lịch sử đầu tư sản xuất nước ngoài tại quốc gia này.
Giai đoạn đầu tiên có thể xem là phần đặt nền móng với cụm Fab 21 trị giá khoảng 65 tỷ USD. Điểm đáng chú ý là tiến độ triển khai nhanh hơn nhiều so với kỳ vọng. Module sản xuất 4nm đã đi vào vận hành và đạt yield tương đương với các fab tại Đài Loan. Đây là một cột mốc cực kỳ quan trọng vì yield chính là thước đo sống còn trong sản xuất chip. Trong khi đó, module 3nm đã hoàn tất xây dựng và đang bước vào giai đoạn đưa thiết bị vào, hướng đến sản xuất trong vài năm tới. Xa hơn, module cho node 2nm (A16) cũng đã được khởi công, cho thấy tham vọng không chỉ theo kịp mà còn giữ nhịp với công nghệ tiên tiến nhất.
Nếu giao đoạn 1 là phần xây dựng cơ bắp, thì giai đoạn 2 chính là bộ não. Với khoản đầu tư bổ sung hơn 100 tỷ USD, hệ sinh thái này không chỉ dừng lại ở sản xuất mà còn mở rộng sang R&D và đặc biệt là advanced packaging. Đây là một điểm mang tính bước ngoặt: lần đầu tiên, Mỹ có khả năng thiết kế, sản xuất và đóng gói các chip AI tiên tiến mà không cần phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bên ngoài. Trong bối cảnh các chip AI ngày càng phức tạp và phụ thuộc mạnh vào packaging (ví dụ như CoWoS hay chiplet integration), việc nội địa hóa bước này mang ý nghĩa chiến lược cực lớn.
Ở tầm nhìn dài hạn, giai đoạn 3 thậm chí còn tham vọng hơn khi đề cập đến một campus thứ hai với quy mô hàng trăm hecta và có thể lên tới 12 fab. Nếu điều này trở thành hiện thực, chúng ta sẽ chứng kiến một “GigaFab cluster” hoàn chỉnh, nơi toàn bộ vòng đời sản xuất wafer, từ front-end đến back-end đều diễn ra trong cùng một quốc gia. Đây là mô hình mà trước đây gần như chỉ tồn tại ở Đài Loan.
Tuy nhiên, điểm quan trọng nhất không nằm ở bản thân các fab, mà nằm ở hệ sinh thái đi kèm. Hơn 40 công ty Đài Loan dự kiến sẽ “reshoring” cùng TSMC, mang theo các năng lực về hóa chất, vật liệu, thiết bị chính xác và dịch vụ kỹ thuật. Trong ngành bán dẫn, fab chỉ là phần nổi của tảng băng, phía dưới là cả một mạng lưới supplier cực kỳ phức tạp. Nếu không có hệ sinh thái này, việc vận hành fab ở mức công nghệ tiên tiến là gần như không thể.
Nhìn tổng thể, đây không chỉ là một khoản đầu tư lớn, mà là một sự dịch chuyển mang tính cấu trúc của ngành công nghiệp. Lần gần nhất thế giới chứng kiến một quy mô build-out tương tự có lẽ phải quay về thời kỳ trước Thế chiến thứ hai, khi các quốc gia đẩy mạnh công nghiệp hóa ở quy mô lớn. Vai trò của TSMC trong câu chuyện này không chỉ là một nhà sản xuất, mà còn là “anchor”, một trung tâm hút, kéo theo toàn bộ chuỗi cung ứng và năng lực công nghệ đi cùng.
