Sau giai đoạn dư cung kéo dài, thị trường chip nhớ đang nhanh chóng đảo chiều. Nhu cầu bộ nhớ cho AI, máy chủ và trung tâm dữ liệu tăng vọt đang hút phần lớn DRAM và bộ nhớ hiệu năng cao, khiến nguồn cung cho thiết bị tiêu dùng trở nên khan hiếm và giá tăng mạnh. Và rất sớm thôi, ngay trong năm nay, chúng ta sẽ bắt đầu chứng kiến tác động rõ rệt của thiếu hụt chip nhớ lan rộng ra toàn bộ ngành công nghệ toàn cầu. Một số ngành tiêu biểu chịu ảnh hưởng dưới đây:
Smartphone
Giá chip nhớ tăng mạnh khiến các hãng smartphone trên toàn thế giới phải điều chỉnh cấu hình hoặc tăng giá bán. Các hãng tập trung phân khúc phổ thông tại Ấn Độ, châu Phi và Đông Nam Á chịu tác động mạnh nhất do không thể chuyển toàn bộ chi phí sang người dùng. Theo TrendForce, sản lượng smartphone toàn cầu năm 2026 dự kiến giảm khoảng 10% do nhu cầu suy yếu vì giá thiết bị tăng.
IoT Và Thiết Bị Nhúng
Thiết bị IoT phụ thuộc lớn vào DRAM và NAND dung lượng nhỏ nhưng sản xuất với số lượng rất lớn. Khi giá bộ nhớ cho router, gateway và set-top box tăng gần 700% trong 9 tháng, nhiều dự án IoT buộc phải trì hoãn hoặc cắt giảm quy mô. Các công ty làm smart home, thiết bị công nghiệp giá rẻ chịu ảnh hưởng trực tiếp vì biên lợi nhuận vốn đã rất mỏng.
Ngành viễn thông và hạ tầng mạng
Chip nhớ hiện chiếm hơn 20% chi phí phần cứng mạng, so với chỉ khoảng 3% một năm trước. Điều này làm tăng chi phí triển khai mạng truy nhập, trạm gốc nhỏ (small cell) và thiết bị đầu cuối 5G. Tại nhiều quốc gia đang phát triển, các nhà mạng buộc phải giãn tiến độ triển khai 5G do chi phí đầu tư tăng mạnh.
Ngành ô tô và xe điện
Ô tô hiện đại sử dụng chip nhớ cho ADAS, infotainment và ECU trung tâm. Khi giá bộ nhớ tăng, chi phí linh kiện điện tử trên mỗi xe tiếp tục leo thang, gây áp lực lên các hãng xe phổ thông. Các nhà sản xuất như Volkswagen hay Toyota phải ưu tiên chip cho các dòng xe lợi nhuận cao, làm kéo dài thời gian giao xe phân khúc thấp.
Trung tâm dữ liệu và AI
Máy chủ cho cloud và AI tiêu thụ lượng DRAM và HBM rất lớn. Giá bộ nhớ tăng khiến chi phí xây dựng data center và huấn luyện mô hình AI tăng theo, đặc biệt với các công ty mở rộng hạ tầng nhanh. Những nhà cung cấp dịch vụ lớn như Amazon Web Services hay Microsoft Azure có khả năng hấp thụ chi phí tốt hơn, trong khi các startup AI nhỏ gặp khó khăn về vốn.
Ngành điện tử tiêu dùng giá rẻ
TV, laptop phổ thông, tablet và thiết bị giải trí gia đình đều chịu tác động do bộ nhớ là linh kiện bắt buộc. Khi giá chip nhớ tăng mạnh, nhiều hãng phải giảm cấu hình, cắt mẫu mã hoặc tăng giá bán, làm nhu cầu thị trường suy yếu. Phân khúc giá thấp là nơi chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất.
