Kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng nhiệm kỳ 2, một loạt “ông lớn” ngành chip bắt đầu đổ ánh nhìn sang Mỹ. Với lời hứa hồi sinh ngành bán dẫn nội địa cùng đạo luật CHIPS, TSMC – gã khổng lồ Đài Loan – không ngại chi hơn 100 tỷ đô xây nhà máy mới tại bang Arizona.

 Nghe hoành tráng là thế, nhưng Đài Loan lại có nước đi cao tay hơn: luật mới cấm mang công nghệ chip mới nhất ra khỏi hòn đảo.

Nói đơn giản, nhà máy TSMC ở Đài Loan mà chuẩn bị chạy tiến trình N2 thì fab bên Mỹ chỉ được phép… tụt lại một đời, tức là chạy N3. Cứ thế, Đài Loan giữ chặt công nghệ mới nhất trong nước. Chính sách này được gọi là “N-1”, luôn để các fab nước ngoài chậm một nhịp.

 Luật mới (sửa Điều 22) sẽ chính thức có hiệu lực vào cuối năm 2025, thậm chí nếu khoản đầu tư nào bị cho là ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, chính phủ Đài Loan có quyền chặn đứng.

 Trước đây, Đài Loan vốn cực kỳ bảo thủ, gần như “khóa cửa” với việc mở fab ở nước ngoài. Nhưng nay, với TSMC, họ mở cửa hơn một chút, chấp nhận cho ra biển lớn, miễn là giữ được quyền kiểm soát công nghệ.

Dự kiến, TSMC tại Arizona sẽ đạt đến tiến trình 1.6nm vào năm 2030. Vẫn là loại chip xịn xò, nhưng không phải thứ tối tân nhất. Và có vẻ như cả TSMC lẫn chính quyền Đài Loan đều chấp nhận cuộc chơi dài hạn này: vừa mở rộng tầm ảnh hưởng, vừa giữ lại “vũ khí chiến lược” trong tay.